دانستنی‌ها
بزرگ‌ترین کشورهای جهان از نظر مساحت و جمعیت
آخرین به‌روزرسانی:
بزرگ‌ترین کشور جهان کدام است؟ اگر منظورتان مساحت باشد، جواب روسیه است؛ اما اگر جمعیت را بپرسید، جواب چیز دیگری است و در سال‌های اخیر حتی تغییر کرده است. «بزرگ» بودن یک کشور دو معنای جدا دارد و در این مقاله هر دو را کنار هم می‌بینیم، جای ایران را پیدا می‌کنیم و سراغ کوچک‌ترین کشورهای جهان هم می‌رویم. همه‌ی ارقام تقریبی هستند، چون مساحت و جمعیت هر سال کمی تغییر می‌کند و منابع هم گاهی عدد یکسانی نمی‌دهند.
بزرگ‌ترین کشورها از نظر مساحت
| رتبه | کشور | مساحت تقریبی (میلیون کیلومتر مربع) |
|---|---|---|
| ۱ | روسیه | ۱۷٫۱ |
| ۲ | کانادا | ۹٫۹۸ |
| ۳ و ۴ | چین و آمریکا | حدود ۹٫۶ تا ۹٫۸ |
| ۵ | برزیل | ۸٫۵ |
| ۶ | استرالیا | ۷٫۷ |
| ۷ | هند | ۳٫۳ |
| ۸ | آرژانتین | ۲٫۸ |
| ۹ | قزاقستان | ۲٫۷ |
| ۱۰ | الجزایر | ۲٫۴ |
روسیه با اختلاف زیاد بزرگ‌ترین است؛ مساحتش از قاره‌ی قطب جنوب هم بیشتر است و بیش از ۱۰ درصد خشکی‌های زمین را پوشانده است. این کشور در دو قاره، اروپا و آسیا، قرار دارد و یازده منطقه‌ی زمانی دارد.
چین بزرگ‌تر است یا آمریکا؟
این یکی از همان موردهایی است که جواب بستگی به روش شمارش دارد. اگر آب‌های ساحلی و دریاچه‌های بزرگ مرزی را به مساحت اضافه کنید، ایالات متحده معمولا کمی بزرگ‌تر از چین حساب می‌شود؛ اما اگر فقط خشکی را بشمارید، فاصله کم است و منابع بر سر رتبه‌ی سوم و چهارم اختلاف دارند. پس بهتر است به‌جای رتبه‌ی دقیق بگویید «چین و آمریکا تقریبا هم‌اندازه‌اند و در رتبه‌های سوم و چهارم قرار دارند».
بزرگ‌ترین کشورها از نظر جمعیت
| رتبه | کشور | جمعیت تقریبی (میلیون نفر) |
|---|---|---|
| ۱ | هند | بیش از ۱٬۴۰۰ |
| ۲ | چین | حدود ۱٬۴۰۰ |
| ۳ | ایالات متحده | حدود ۳۴۰ |
| ۴ | اندونزی | حدود ۲۸۰ |
| ۵ | پاکستان | حدود ۲۴۰ |
| ۶ | نیجریه | حدود ۲۲۰ |
| ۷ | برزیل | حدود ۲۱۵ |
| ۸ | بنگلادش | حدود ۱۷۰ |
| ۹ | روسیه | حدود ۱۴۴ |
| ۱۰ | مکزیک | حدود ۱۳۰ |
سال‌ها چین پرجمعیت‌ترین کشور جهان بود. در سال ۲۰۲۳ سازمان ملل اعلام کرد هند از چین پیشی گرفته و پرجمعیت‌ترین کشور شده است. نکته‌ی جالب اینکه هند با وجود جمعیت بسیار زیاد، از نظر مساحت تنها هفتمین کشور جهان است؛ یعنی تراکم جمعیتش بسیار بالاست.
ایران کجاست؟
مساحت ایران حدود ۱٫۶۵ میلیون کیلومتر مربع است و در رتبه‌ی هفدهم جهان قرار دارد. از نظر جمعیت، ایران با حدود ۸۵ تا ۹۰ میلیون نفر در میان ۱۷ کشور پرجمعیت جهان جا می‌گیرد. ایران هفت همسایه‌ی زمینی دارد (عراق، ترکیه، ارمنستان، آذربایجان، ترکمنستان، افغانستان و پاکستان) و یکی از معدود کشورهایی است که هم به دریای خزر در شمال و هم به خلیج فارس و دریای عمان در جنوب راه دارد.
کوچک‌ترین کشورهای جهان
- واتیکان: حدود ۰٫۴۴ کیلومتر مربع، کوچک‌ترین کشور مستقل جهان و مرکز کلیسای کاتولیک.
- موناکو: حدود ۲ کیلومتر مربع در کنار دریای مدیترانه.
- نائورو: حدود ۲۱ کیلومتر مربع، کوچک‌ترین کشور جزیره‌ای جهان.
- تووالو، سن‌مارینو و لیختن‌اشتاین هم جزو کوچک‌ترین‌ها هستند.
جالب است بدانید مساحت روسیه حدود ۳۹ میلیون برابر واتیکان است.
چند نکته‌ی جالب
- محصور در خشکی: قزاقستان بزرگ‌ترین کشور جهان است که به دریای آزاد راه ندارد؛ مغولستان هم در همین گروه قرار دارد.
- کشور با بیشترین همسایه: چین و روسیه هر کدام با ۱۴ همسایه‌ی زمینی، بیشترین مرز زمینی را دارند.
- بزرگ‌ترین کشور آفریقا: الجزایر؛ این عنوان تا سال ۲۰۱۱ به سودان تعلق داشت، تا وقتی جنوب سودان کشور مستقلی شد.
- بزرگ‌ترین کشور خاورمیانه: عربستان سعودی با حدود ۲٫۱ میلیون کیلومتر مربع، و پس از آن ایران.
جمع‌بندی
برای مساحت روسیه، کانادا و بعد چین و آمریکا را به یاد بسپارید و برای جمعیت هند و چین را. رتبه‌ی دقیق بعضی کشورها بسته به روش اندازه‌گیری و سال تغییر می‌کند، پس همیشه عبارت «حدود» را کنارش بگذارید. حالا نوبت شماست: کوییز پایین صفحه را بزنید و برای سوال‌های بیشتر به سوالات جغرافیا با جواب و پایتخت کشورهای جهان سر بزنید.